Đảo Cù lao Chàm (xã đảo Tân Hiệp, TP Hội An, Quảng Nam) cách đô thị cổ Hội An hơn 10 hải lý. Chỉ hơn 20 phút canô, du khách chưa hết ngạc nhiên với nét cổ kính, văn hóa của Hội An thì đã được bất ngờ với vẻ đẹp hoang sơ, huyền bí, hấp dẫn của rừng xanh, biển trong, bãi cát trắng trải dài và những sản vật không nơi nào có ở Cù lao Chàm.

Ngư dân bắt cua đá, ốc vú nàng quanh chân đảo bãi Chồng

Một góc Cù lao Chàm với rừng xanh, biển trong và thuyền du lịch tấp nập

Vách đá cheo leo của những hang nuôi tổ chim yến ở Cù lao Chàm

Chỉ rộng hơn 15km² và có 8 đảo lớn, nhỏ, du khách ghé bãi Làng (bãi chính của Cù lao Chàm) không ngớt khen ngợi vịnh biển đẹp với nhấp nhô tàu thuyền lớn nhỏ cùng ngư dân thân thiện. Đặc biệt bãi Làng chiếm phần lớn là rừng nguyên sinh điệp trùng ngút tầm mắt dọi xuống đến biển xanh.

Qua bãi Làng đến bãi Ông, bãi Chồng, bãi Hương.. là những dãy bờ biển cát trắng và biển trong xanh đến nhìn rõ đáy cát. Sóng nhỏ và biển nông, du khách thỏa thích đắm mình thư thái hoặc dạo thuyền máy tham quan trên biển quanh các hòn đảo.

Cua đá, một đặc sản chỉ riêng có ở Cù Lao Chàm với vị thịt ngon và bổ

Nước biển xanh trong, ngồi trên thuyền có thể thấy được đàn cá tung tăng

Đến Cù Lao Chàm, du khách cũng mong được xem chim Yến bay vào các hang để làm tổ, cung cấp món thực phẩm cao cấp, bổ dưỡng. Hang Yến tập trung nhiều nhất ở các vách đá thẳng đứng ở Hòn Lao.

Khai thác tổ yến ở Cù Lao Chàm

Cù Lao Chàm từng là nơi dừng chân của các thương thuyền Trung Quốc, Nhật, phương Tây trước khi đến thương cảng Hội An làm ăn cách đây hơn 150 năm. Từ khi Hội An được công nhận di sản văn hóa thế giới cách đây 10 năm, du khách đến Hội An đều dành thêm ngày du lịch để ra đảo Cù Lao Chàm.

Học sinh trường THCS Quang Trung (xã Tân Hiệp) nhặt bao nilông, rác trong các hốc đá cầu cảng Cù lao Chàm

Từ nay, toàn bộ rác thải từ đảo Cù lao Chàm được chuyển bằng thuyền về Hội An xử lý để biển, đảo sạch hơn

Du khách đến Cù lao Chàm được phát bao nilông tự hủy để đựng đồ đạc, mua sắm

Vào mùa du lịch, từ tháng 3-9, mỗi ngày có vài trăm du khách ra hòn đảo xinh đẹp này. Ngoài cảnh vật được thiên nhiên ban tặng, người dân cù lao rất thân thiện, chân tình, và hết sức có ý thức gìn giữ môi trường. Họ chắt chiu khi vứt xả rác xuống biển, họ ngại ngùng khi dong lưới đánh bắt hải sản cấm, giữ rừng xanh như bếp của mình… Chính quyền Cù lao Chàm đang áp dụng chính sách không sử dụng túi nilông, không xả rác để bảo vệ môi trường biển.

VIỆT HÙNG – Báo Tuổi Trẻ

Mặt sau của đảo

Đảo Cù Lao Chàm hằng năm thu hút hàng chục ngàn lượt khách trong và ngoài nước đến tham quan. Là Khu dự trữ sinh quyển của thế giới, Cù Lao Chàm trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch toàn cầu. Cùng với những địa chỉ nổi tiếng như bãi Ông, bãi Chồng, bãi Hương… cộng với sự mến khách của người dân nơi đây, xứ đảo càng có thêm nhiều ưu thế.
Tuy nhiên, hiện nay tiềm năng du lịch của Cù Lao Chàm vẫn chưa được khai thác và phát huy tối đa. Mặt sau của đảo là một trong những cảnh trí thiên nhiên nhiều khối đá có tuổi hàng triệu năm. Trong đó, có hòn Chồng, hòn Rùa, sư tử, cá Ông, Chim cánh cụt… mà ngư dân gọi một cách tôn kính là “thần biển”. Trong những hình hài kỳ lạ này, chỉ có hòn Chồng mới được đưa vào khai thác.

Khối đá hình cá chim.

Nếu lưu tâm nhiều hơn đến mặt sau của đảo, sớm mở tour khai thác… thì ngành du lịch sẽ có thêm sản phẩm dịch vụ – du lịch đa dạng, hấp dẫn, đồng thời giải quyết lao động địa phương, mang lại nguồn thu lớn.

Đá giống hình sư tử biển.

Hòn Chồng, địa chỉ du lịch nổi tiếng của đảo.

Du khách khám phá đảo Cù Lao Chàm

                                                                  (Theo Báo Quảng Nam)

Đánh thức vùng du lịch hoang dã

Bãi Chồng (Cù Lao Chàm, TP. Hội An) đang là điểm du lịch sinh thái lý tưởng đối với nhiều du khách. Cách đây hơn 10 năm, vùng biển đảo hoang sơ này đã được đánh thức bằng việc đầu tư hợp lý của chính quyền địa phương.

Vẻ đẹp hoang sơ

Với diện tích 34.800m2, Bãi Chồng có bãi cát biển mịn vào loại bậc nhất trên Hòn Lao (1 trong 8 hòn đảo của Cù Lao Chàm), có thảm thực vật xanh mượt với những khe nước tự nhiên đổ xuống từ trên núi cao và những hình đá kỳ thú gợi trí tưởng tượng phong phú. Điểm xuyết cho bãi tắm cát trắng nước trong tuyệt đẹp là những hòn đá được thời gian mài tròn, xếp chồng lên nhau như biểu tượng âm – dương, vợ – chồng làm cho cảnh quan thiên nhiên nơi đây vô cùng thơ mộng…

Bãi Chồng - Cù Lao Chàm.

Ông Lê Thanh Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm VH-TT Hội An, phụ trách Khu du lịch Bãi Chồng nhớ lại: “Trước đây được lãnh đạo khuyến khích và giao nhiệm vụ làm thử nghiệm mô hình “du lịch hoang dã” tại đây, anh em chúng tôi rất lo lắng. Bãi Chồng hồi ấy vắng vẻ đến lạ lùng, chỉ có 3 hộ dân ở Bãi Làng lâu lâu ghé qua thăm rẫy chuối, vườn hoa màu theo mùa vụ mà họ khai phá, trồng trọt. Một ngày trung tuần tháng 7-1999, chúng tôi bắt đầu đổ quân xuống phát quang, tổ chức bữa cơm trưa dã ngoại, ai cũng không quên khoảnh khắc ấy”. Một số nhân viên du lịch ở Bãi Chồng kể, những ngày đầu đón khách do không có cầu cảng nên hết sức khó khăn, nhiều khi phải trung chuyển khách bằng thuyền nhỏ, bằng thúng chai và thậm chí phải dự phòng bằng đường bộ nếu điều kiện thời tiết xấu. Cơ sở vật chất thì hầu như chẳng có gì, thiếu chỗ lưu trú, khu vệ sinh, nước sạch, điện thắp sáng, phương tiện, vật dụng cho du khách… Song chính vẻ đẹp hoang dã của Bãi Chồng đã thu hút nhiều du khách; đồng thời tạo hưng phấn, động viên đội ngũ hướng dẫn viên làm việc, từng bước khai thác điểm du lịch sinh thái Bãi Chồng thành sản phẩm du lịch trọn gói…

Đầu tư hợp lý

Du khách thả mình trong cảnh quan thiên nhiên thơ mộng.

Hơn 10 năm vừa làm vừa đúc rút kinh nghiệm, Trung tâm VH-TT Hội An đã có những bước đi thích hợp, đúng hướng, đánh thức được tiềm năng thế mạnh của vùng du lịch hoang dã Bãi Chồng. Hiện tại ở Bãi Chồng đã có 1 nhà nghỉ tập thể, 1 nhà đón tiếp, 2 khu nhà hàng, 3 khu nhà tắm – vệ sinh,  nhiều nhà dù, nhà lều, võng… đáp ứng nhu cầu cho khoảng 200 khách lưu trú. Tổng kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng hơn 10 năm đạt gần 2 tỷ đồng, trong đó nguồn hỗ trợ du lịch của tỉnh hơn 800 triệu đồng. Ông Võ Phùng, Giám đốc Trung tâm VH-TT Hội An cho biết: “Công tác đầu tư được đơn vị tính toán cẩn trọng trong điều kiện nguồn vốn có hạn. Đặc biệt, trước những vấn đề nan giải về giữ gìn cảnh quan tự nhiên, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, sự đa dạng sinh học… mà vẫn đảm bảo những tiện ích cho du khách. Lộ trình đầu tư xây dựng vì vậy cũng khá bài bản”. Đột phá là khu nhà vệ sinh đầu tiên (xây năm 2000) được lợp, che bằng tranh tre và dừa rất hợp lý. Từ đó, các công trình xây dựng sau này được làm theo kiểu nhà sàn, bằng vật liệu gỗ, lợp lá gần gũi với môi trường tự nhiên. Hệ thống đường, điện, nước nội bộ… thiết kế phù hợp cảnh quan thiên nhiên kết hợp với cải tạo hồ nước, đường leo núi, điều chỉnh dòng suối, cầu qua kênh. Môi trường xung quanh được chú trọng cải thiện theo hướng xanh, sạch, tự nhiên.

Hơn 200 cây dừa gáo cũng trồng dọc theo bãi biển, tạo sự thân thiện cho du khách. Chất lượng phục vụ du khách không ngừng được nâng cao. Công tác đảm bảo thông tin liên lạc, cứu hộ, vệ sinh ăn uống, phòng chữa bệnh… luôn có phương án chặt chẽ, chủ động, đảm bảo an toàn về mọi mặt cho du khách

Tiềm năng khu du lịch Bãi Chồng đã được đánh thức, nhưng để trở thành một điểm du lịch sinh thái biển, đảo lý tưởng thì còn cần phải có sự đầu tư hợp lý.

(Theo Báo Quảng Nam)

“Phượt” ở Thiên Đường Xanh 

2 giờ đi tàu từ Hội An, thêm 30 phút đi thuyền nữa, bọn tớ, 3 teen mê “phượt” đã tới bãi Hương, 1 trong 7 bãi của cù lao Chàm, nơi vẫn được nhiều teen trên đảo tự hào “khoe” là “Thiên đường xanh”.

So với bãi Làng (bãi chính) thì nơi đây, dân cư thưa thớt và khách du lịch cũng ít ghé thăm. Nhưng vì có người quen ở bãi Hương nên bọn tớ quyết định khám phá Cù lao Chàm theo cách “tự đi”.

Tớ đã có 2 ngày thật thú vị ở “thiên đường Xanh”.

Cùng nhau làm gà nướng sả.

Lên núi

Đến bãi Hương, sau khi cơm nước xong xuôi, bọn tớ bám đuôi Khánh, một teen trên đảo, lên thăm rẫy của bạn ý. Bãi Hương nằm dựa lưng vào núi nên lên rẫy chỉ có một con đường duy nhất là… leo núi. Chỉ 15 phút leo núi thôi mà tên nào tên nấy thở phì phò, mồ hôi thi nhau chảy ròng ròng. Nhưng lên tới nơi rồi thì cùng nhảy cẫng lên vì… quá đẹp. Trải chiếu ngồi giữa lán, xung quanh cây cối xanh um, nhìn xuống phía dưới thấy biển xanh trải dài hút tầm mắt. Biển trải thành hình vòng cung ngay bãi, hàng dừa cong cong chạy dọc theo, bãi cát trắng mịn màng… tất cả tạo thành một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp và thơ mộng. Chưa kịp nghỉ ngơi, cả đám đã lục tục đi tìm gà về… nướng. Gà được nuôi thả trên rẫy, 100%… leo núi nên được xem là số dzách về độ săn chắc và thơm ngọt. Là “thổ địa”, Khánh bắt gà ngon ơ. Bọn tớ thì loay hoay mãi mới “làm thịt” được con gà bởi hồi nào tới giờ, chỉ quen mua gà làm sẵn thôi mà! Nhưng cũng chẳng mấy chốc, món gà nướng sả (sả mọc xung quanh lán rất nhiều) đã thơm lừng mời gọi. Leo núi đói bụng, thịt gà vừa săn, vừa ngọt đượm mùi sả và sa tế ngon không cưỡng nổi nên chỉ một loáng là chú gà nướng béo ủm đã hết veo. J

Mang nước lên dập bếp (để tránh nguy cơ cháy rừng) và dọn dẹp “chiến trường” xong, bọn tớ men theo đường mòn đi hái sim. Chỉ cho bọn tớ phân biệt những loài cây mọc ven đường, Khánh cho biết ở đây động vật sống hoang dã cực nhiều, đặc biệt là trăn và… khỉ. “Số lượng khỉ gấp đôi dân số nơi đây”, Khánh nói. Vừa tỏ vẻ không tin, bọn tớ đã hết hồn khi lùm cây bên cạnh tự dưng chuyển động rào rào. Căng mắt dòm kĩ thì hóa ra nguyên một bầy khỉ đang đi kiếm ăn!

Xuống biển

Về đến nhà, vùng vẫy tắm biển thỏa thuê, bọn tớ được chú Bảy hàng xóm và Khánh dẫn đi tìm ốc vú nàng, cua đá và ốc mỡ. Ghềnh đá phía Tây bãi Hương là nơi sinh sôi của loài nhuyễn thể được tôn vào hàng đặc sản của cù lao Chàm này. Đường mỗi lúc một khó đi, cả bọn hì hục mãi mới theo kịp hai “thổ địa”. Phát hiện “em” vú nàng đầu tiên, cả hội tụm lại xem. “Ngày trước ra đầu ghềnh là có, bây giờ phải đi vào sâu trong ghềnh, đường đi nguy hiểm lắm” chú Bảy trầm ngâm. Tương tự như vậy, cua đá (có thịt cực thơm và chắc) cũng được “chăm sóc” kĩ nên tìm mỗi ngày một khó. Lùng trong vách đá cả buổi, bọn tớ mới tóm được một chú be bé. Xông vào ngắm nghía một hồi, bọn tớ lại thả cho “chú” ý đi, tinh thần “green” là trên hết mà. (Cua đá và vú nàng đã có trong danh sách những loài được bảo vệ tại cù lao Chàm). Trên đường về, cả đám hết ố lại á khi chứng kiến một “gia đình” hải sâm gồm ba chú đang lắc lư trong một khe nước nhỏ. Soi đèn pin, khẽ chạm tay vào, hải sâm phun ra hàng loạt những “sợi tơ” màu xanh lục tuyệt đẹp.

Không vú nàng không cua đá, nhưng bọn tớ săn được khá nhiều ốc mỡ. Món ốc mỡ vừa “săn” được mang ra xào sả ớt nhâm nhi bên bờ biển. Vị cay cay, thơm thơm của sả ớt hòa cùng vị béo giòn của ốc mỡ, cộng thêm tâm trạng hỉ hả vì đây là sản phẩm sau một buổi “đi săn” nên… ngon không thể tả. Chén xong, bọn tớ nhập cuộc cùng teen bãi Hương đốt lửa, hát hò ngay bên bờ biển cho đến tận khuya.

Và… hơn thế nữa!

Tớ có may mắn hơn “hội phượt” của mình là được vi vu từ bãi Hương về bãi Làng bằng xe máy theo đường núi (thay vì đi đò) nên có dịp chiêm ngưỡng vẻ đẹp tuyệt vời của đảo từ trên cao. Từ bãi Hương, vòng qua thăm đảo Yến, từ đảo Yến lại chạy ngược về bãi Làng. Cứ đi được vài chục mét, tớ lại hét ầm đòi tên bạn tài xế phải… dừng lại để ngắm cảnh và chụp hình. Bãi Xếp, bãi Ông, bãi Làng nhìn bao quát từ trên cao thơ mộng và xanh không thể tả. Nước biển như nhuộm màu ngọc, liếm nhẹ nhàng nền cát xanh như “quyến rũ” hàng dừa cong cong. Tớ cũng tranh thủ mấy phút hiếm hoi trước khi lên tàu để thăm chùa Hải Tạng, ngôi chùa hàng trăm năm tuổi trên bãi Làng. Thỉnh thoảng lại bắt gặp những cụm hoa rừng tím biếc nổi bật trên nền lá xanh. Một chú sóc chuyền cái vù ngay trước mặt, cái đuôi xù như cây phất trần vẫn còn thò xuống đong đưa…

Tổng kết chuyến đi (2 ngày) tổng “thiệt hại” của cả nhóm tụi tớ bao gồm tiền tàu, ăn uống, ngủ nghỉ tất tật là 450k. Vậy là không cần quá nhiều tiền, một chuyến du lịch bụi với rất nhiều trải nghiệm và khám phá cũng đủ làm cho teen ba lô trưởng thành lên rồi!

Mách bạn nè

- Bạn có thể đến cù lao Chàm (xã đảo Tân Hiệp, TP.Hội An, Quảng Nam) bằng 2 cách: đi canô cao tốc từ cửa Đại với giá 100k/lượt hoặc đi tàu du lịch tại bến Bạch Đằng, giá 20k (mỗi ngày chỉ có một chuyến, xuất phát lúc 8 giờ sáng). Theo kinh nghiệm của tớ, teen nào không say sóng thì nên đi tàu du lịch, vừa tiết kiệm chi phí vừa có dịp ngắm trời mây sông nước.

- Cù lao Chàm là hòn đảo “Xanh” tuyệt đối, nên đến đây teen nên hạn chế mang theo túi nilon hoặc những đồ vật không thân thiện với môi trường. Hàng quán cũng không dùng bao nilon nên cách tốt nhất là… ăn tại chỗ.

- Buổi tối trên đảo khá nóng do không có điện, teen có thể thuê mùng úp, chăn chiếu của người dân hoặc các dịch vụ với giá dao động từ 30k – 50k/bộ/đêm.

Theo Báo Mực Tím Điện Tử

Độc đáo ốc vú nàng Cù Lao Chàm

Mỗi khi có dịp từ đất liền ra đảo Cù Lao Chàm (thuộc TP Hội An, Quảng Nam) gặp ngày trăng tròn, thế nào tôi cũng được những người bạn đi biển đãi các món ăn chế biến từ ốc vú nàng. Bởi đơn giản vào mùa trăng tròn ốc vú nàng mới xuất hiện nhiều.

ốc vú nàng luộc

Không phổ biến như ở Côn Đảo, Phú Quý…nhưng ốc vú nàng Cù Lao Chàm là đặc sản lạ tai, lạ mắt đối với nhiều du khách. Chỉ với tên gọi thôi, loài ốc độc đáo này đã khiến nhiều người muốn tò mò, tìm hiểu. Thật ra vú nàng là loài ốc hình chóp lệch, trên đỉnh có một cái núm nhỏ trông tựa như bầu vú của cô gái dậy thì, vỏ ngoài màu đen xám, mặt trong lấp lánh xà cừ.

Vì số lượng có hạn, nên dân bắt ốc chuyên nghiệp phải ngâm mình dưới nước hàng giờ, dùng đèn soi rọi vào tận kẽ đá, dùng mũi dao nhọn tách từng con ốc đang bám chặt vào thành đá. Thưởng thức từng con ốc giòn giòn, ngòn ngọt mới hiểu hết kỳ công của người đi bắt ốc. Người dân xứ biển có thể chế biến ốc vú nàng thành nhiều món, trước tiên là món luộc. Nói là luộc nhưng chẳng cần tí nước nào, những con ốc vú nàng tự thân khá nhiều nước, tự nó đủ nước luộc lấy. Ốc bắt về ngâm nước cho sạch, xếp vào nồi, trong khi luộc, mở nắp nồi, dùng đũa đảo ốc để cho thịt chín đều, sau đó vớt ra. Trong giây lát những con ốc vú nàng đã bắt đầu co dần, khi thịt đã chuyển sang màu vàng, mùi thơm lan tỏa là ốc chín. Món này ăn nóng cùng với muối tiêu, chanh, người sành ăn dùng tay húp luôn nước trong con ốc.

Ốc nướng

Món thứ đến là món nướng, món này ấn tượng không kém món luộc. Theo dân “ghiền” đặc sản biển, món ốc vú nàng ngon nhất vẫn là ốc vú nàng chín khi được nướng trên lò than. Sắp ốc lên vỉ nướng, vài phút sau nước ốc nhỏ ra vỉ nướng xèo xèo, mùi thơm bốc lên nưng nức hai cánh mũi. Ốc vú nàng nướng phải vừa chín tới ăn mới ngon, để quá lửa thì thịt bám chắc hay săn quắt lại rất khó gỡ ra. Cứ một miếng ốc vú nàng, một ngụm rượu, trong chốc lát số vỏ ốc đã bỏ đầy một góc.

Món gỏi ốc vú nàng cũng đầy hương vị đậm đà khiến người thưởng thức khó mà quên được. Thịt ốc thái mỏng trộn với da lợn, thịt ba chỉ, dưa chuột, rau răm, rau húng, đậu phụng rang giã dập nhỏ, chanh tươi, ớt và nước mắm ăn với bánh tráng nướng, chấm với nước mắm gừng là tuyệt không gì bằng.

Không quá béo như thịt, không quá dai như sò, nghêu, không nhỏ như hàu và có hương vị đậm đà khó quên, ốc vú nàng được xem là loài ốc quý trong danh mục ốc xứ Quảng.

Báo Lao Động

Cua đá cù lao chàm

Cù lao Chàm cách biển Cửa Đại 15km, cách Hội An 19km. Từ cửa Đại – Hội An, chỉ với 20 phút đi canô theo hướng đông bắc sẽ đến hòn Ông – hòn đảo lớn nhất của cù lao Chàm. Ngoài vẻ đẹp của biển đảo, núi rừng hòn Ông còn một đặc sản độc đáo khác là cua đá.

Cua đá ở cù lao Chàm

Thuyền cập bến cầu cảng bãi Làng, ngay trên bờ, những cư dân địa phương bày bán đủ loại đặc sản của miền biển đảo, gây chú ý nhất trong số ấy là những chiếc lồng sắt chắc chắn, đựng những con cua có màu sắc kỳ lạ – gọi là cua đá vì sống trên các hang đá trên núi – một món ngon dân dã của xứ đảo cù lao mà ai từng đến cũng mong được nếm thử. Vị thịt cua ngọt, thanh chứ không phảng phất vị tanh thường thấy của động vật miền biển. Do cua ăn các loại cỏ cây trên núi, nên thịt cua nồng một mùi cây rừng, thơm đến lạ.

Mỗi con cua đá trung bình chỉ lớn bằng nắm tay, và có màu sắc rất ấn tượng, mai và các chi màu nâu tím, phần bụng dưới ngả màu vàng ươm. Cua đá rất khoẻ, chạy nhanh, và thường chỉ lú đầu khỏi hang khi đêm xuống để đi ăn. Đó cũng là lúc những cư dân trên đảo đi săn cua đá. Một thợ săn cua cho biết, đi săn mà gặp 10 con, bắt được 4 – 5 con là nghề lắm rồi.

Cũng do cái “tội” nhanh chạy, dẻo dai, leo núi khoẻ, lại chuyên “ăn chay” nên thịt cua đá phải nói theo ngôn ngữ của người Hoa Chợ Lớn là “dzách lầu”, từ cái nước luộc cua đã đượm vị ngọt nhẹ, dịu thanh, thịt cua dai hơn hẳn cua biển, cua đồng, không chút mùi tanh. Nhưng cái độc chiêu nhất khi thưởng thức cua đá, đó là hương thơm kỳ lạ. Giở ngược cái mai cua, túm mấy chân xé một đường, con cua mới luộc còn hơi nóng, phả làn khói nhẹ từ phần thịt nằm dưới mai cua, xông lên mũi phảng phất đâu đó chút the the, cay cay mùi thảo dược, đem lại cho người ăn cảm giác cứ như đang hít hơi của nồi xông giải cảm.

Dân đảo ai cũng nói cua đá là một vị thuốc, hỏi kỹ thuốc trị bịnh gì thì… không ai rõ, nhưng chỉ biết ăn vào vừa ngon vừa lạ miệng, tinh thần thấy sảng khoái, cộng thêm cái hiu hiu của gió biển hoà cùng cảnh vật trời mây sóng nước, khiến cho cái thi vị trong từng miếng thịt cua xứ cù lao càng tăng lên bội phần. Chẳng thế mà cua đá từ lâu đã trở thành “ngôi sao” của ẩm thực ở cù lao Chàm, nên dù chỉ cách Hội An nửa giờ đi biển, con cua đá cũng không đủ nhiều để vào được bờ, cung cấp cho hằng hà sa số những lữ khách ngày ngày du ngoạn miền Hội An, Cửa Đại.

Nguyễn Đình – SGTT

 

Nước mắm chượp Cù Lao Chàm

Ở vùng đảo Cù Lao Chàm ngoài các đặc sản nổi tiếng như là Yến sào, cua đá, cá tươi…hiện nay xuất hiện một đặc sản mới được chế biến từ nguyên liệu tươi nguyên của biển đó là : Nước mắm chượp cá cơm.

Nước mắm chượp cá cơm nếu được sử dụng làm dưa món hay làm nước chấm của bánh tét, bánh chưng trong những ngày Tết cổ truyền của dân tộc thì thật là tuyệt.

Đặc sản mới nầy được Khu bảo tồn biển hướng dẫn phụ nữ địa phương sản xuất chế biến theo theo qui trình mới, đảm bảo yếu tố kỹ thuật, chất lượng cao, bảo quản tốt và đưa ra chào hàng phục vụ du khách tại nhiều điểm trong mùa lễ hội “Quảng Nam – hành trình di sản văn hoá lần thứ 3 năm 2007”.

Thực ra, nghề nước mắm ở Cù lao Chàm đã có từ lâu đời, được bà con ngư dân sản xuất theo qui trình truyền thống, chỉ đủ tiêu dùng cho gia đình hoặc buôn bán tại chỗ và đã đúc kết qua câu: “Làm nước mắm một vốn bốn lời”.

Việc phụ nữ Cù Lao làm nước mắm chượp cá cơm là đã xây dựng được một sản phẩm hàng hoá đặc trưng, tạo thêm một sản phẩm du lịch cho biển đảo; mà quan trọng hơn là đã hình thành một nhóm hạt nhân trong quá trình xây dựng và phát triển sinh kế bền vững trên vùng đảo thân yêu, quí giá nầy.

Hình minh hoạ

Qua hơn một năm tổ chức sản xuất, hội thảo về qui trình làm nước mắm chượp cá cơm, những phụ nữ Cù Lao rút ra những điểm cốt lõi, mấu chốt để tạo nước mắm thành phẩm đạt yêu cầu thơm ngon: Trước tiên, cá phải tươi, đủ số lượng dự tính , tránh bổ sung về sau. Dùng cá cơm than chế biến nước mắm thơm ngon hơn cá cơm trắng hay các lọai các khác. Nguồn muối dự trữ trong thời gian từ 4 đến 6 tháng để các tạp chất gây chát trong muối chảy ra ngoài. Giai đoạn đầu ủ mắm do quá trình lên men mắm phát sinh nhiều muồi; vì vậy, mắm mới làm phải thường xuyên chăm sóc phơi nắng. Khi mắm chín thì phơi ít hơn, hạn chế khuấy trộn và đậy thật kỹ. Nếu không làm tốt khâu nầy thì khi mắm chín có màu đen, ăn vào thấy vị chát, ít thơm. Đặc biệt khi mắm đã thành phẩm cần được bảo ôn từ 10 đến 20 ngày để kiểm tra lại chất lượng mắm trước khi sử dụng và bày bán.

Với công thức chế biến 3 cá – 1 muối, nghĩa là muốn muối 100kg chượp phải sử dụng 75 kg cá và 25 kg muối. Sau thời gian 6 tháng sẽ cho 30 lít mắm nguyên chất ( hay còn gọi là mắm cốt) trị giá mỗi lít 15.000 đồng ( gía cách đây 6 tháng ). Mắm chượp cá cơm có thể dùng các lọai chum sành, hủ xi măng để làm nhưng nếu được làm bằng thùng gỗ thì mắm thơm ngon hơn hẳn.

Nước mắm chượp cá cơm đang được mở rộng chế biến, đáp ứng đặc sản mới cho du khách khi đến tham quan mua sắm nơi biển đảo nầy.

Đến bây giờ có thể ghi nhận chất lượng mắm chượp cá cơm chinh phục được người tiêu dùng. Song để có mẫu mã đẹp, một thương hiệu riêng cho sản phẩm đặc trưng của biển đảo Cù Lao Chàm rất cần được sự quan tâm của các ngành chức ngay từ bây giờ.

(Theo Hoàng Ngân-Tập san xuân Mậu Tý 2008.)