Cơn gió bất chợt lướt qua Hội An (Quảng Nam) vào những ngày đầu hè khiến thành phố nhỏ nhắn này dường như co mình lại. Cơn mưa chiều thấm ướt những con ngõ nhỏ hình ống chạy dài zíc zắc từ phố này sang phố kia, xuyên ra đến tận dòng sông Thu Bồn phía sau lưng.

Những mái nhà rêu phong cũ kỹ, những chiếc đèn lồng tỏa ánh sáng dìu dịu khe khẽ đung đưa trong cơn gió, tiếng lá xào xạc xốn xang, thềm hè cũng thẫm màu. Dưới mái hiên nhà ai, đôi bạn trẻ xuýt xoa chờ cơn mưa ngớt tạnh, tay trong tay hạnh phúc với tuần trăng mật dịu dàng, trong tiếng mưa tí tách rơi.

Hội An về đêm và Hội An trong mưa càng khiến cho vẻ đẹp phố cổ thêm ngọt ngào. Thâm trầm và kín đáo, những nếp nhà cũ kỹ nép sát mình vào nhau, ánh sáng chỉ đủ hắt đến hiên nhà phía trước, những bức tường hoa lá rung rinh, lấp loáng phản chiếu ánh sáng qua hạt mưa trong suốt. Những ngõ nhỏ chạy dài len giữa hai khu nhà, mở xiên sang những con phố khác chạy ngang dọc.

Trong góc sân, những chiếc lá được phơi để gói bánh ít, bánh bò đã được cất gọn vào một góc hiên nhà. Tiếng lũ trẻ ê a học đánh vần, tiếng chiếc máy khâu thưa nhặt trong cửa tiệm may áo dài. Hương hoa dạ hương thoảng từ đầu đến cuối ngõ vắng.

Chùa Cầu, biểu tượng của Hội An. Ảnh: Lam Linh.

Nhịp sống và nhịp thời gian dường như dừng lại khi chạm vào đến ngõ phố. Thời gian đã khắc lên những mái nhà, những thân cột, những bức phù điêu về câu chuyện lịch sử. Bên bộ sập gụ nhẵn bóng, hương trà thơm quyến luyến, thư thái với bàn cờ tướng, hai cụ già đang dở với ván cờ. Góc nhà, chị hàng may hôm nay nhận được nhiều hàng cặm cụi cắt váy áo cho khách. Mỗi chiếc váy nhận trả trong 3 ngày, vậy là chị phải làm đêm hôm mới kịp chuyển hàng.

Bên nhà hàng xóm đang cất những chiếc đèn lồng đủ màu sắc và hình dáng, trong nhà ngổn ngang đủ loại giấy màu, tre nứa. Người vợ hiền sắp mâm cơm nóng hổi, tiếng gọi nhau, tiếng lách cách bát đũa, tiếng nhịp sống nhẹ nhàng trôi.

Hội quán Quảng Đông giờ này đã đóng cửa, im lìm với hai hàng cửa sắt. Hội quán Phúc Kiến vẫn còn le lói ánh đèn và chùa Cầu được thắp sáng. Sự giao thoa của nhiều nền văn hóa khác nhau thể hiện rõ nét nhất nơi cuối con đường, sau những nếp nhà lô xô.

Con sông Hoài dường như chảy qua khu phố cũng dịu lại, chậm rãi đi qua và bước chân lữ khách cũng nhẹ nhàng hơn khi đi trong những con phố dịu dàng.

Mưa tạnh. Phố vắng. Ánh đèn le lói. Yên ắng. Không một tiếng động cơ nào được phép phá vỡ không gian này vì khu phố hoàn toàn dành cho đi bộ. Chỉ có tiếng bước chân, tiếng nói chuyện lao xao.

Hương thơm của bánh vạc, bánh đập quyến rũ. Hầu hết nhà hàng đều tổ chức các lớp học nấu ăn tại chỗ. Nhà hàng Vạn Lộc (27 Trần Phú) vẫn còn giữ nguyên không khí một quán ăn cũ với rất nhiều món đặc sản. Nhà hàng Vĩnh Hưng gần Chùa Cầu (147 Trần Phú), là nơi tập trung nhiều du khách nước ngoài.

"Quán bà già" qua cầu Cẩm Nam, sát bờ sông với hến xúc bánh đa, chè bắp và đặc biệt là món bánh đập dập nổi tiếng hay nhà 41 Nguyền Thái Học để mua một lọ tương ớt về làm quà.

Đêm khuya, thưởng thức món cao lầu và cốc sữa đậu nành nóng hổi, nhâm nhi tách cafe đắng trong quán nhỏ góc phố, thi vị và nhiều kỷ niệm. Cafe "Treated" là một nét độc đáo. Người chủ đã khoét thủng trần gỗ và lồng vào những chiếc rá tre vo gạo bình dị. Hàng lỗ thủng đều đặn của rá tre đã tạo ra một nguồn ánh sáng ngộ nghĩnh và lạ cho không gian quán.
Hội An khiến nhịp bước chân người bước qua chậm lại. Nhỏ nhắn nhưng vô vàn những điều thú vị mà không phải ngay một lúc ta có thể cảm nhận hết được.

Hội An cách thành phố Đà Nẵng chỉ hơn 40 km, nhưng là hai thế giới khác biệt. Đà Nẵng hiện đại, Hội An thâm trầm. Lặng lẽ với dòng sông Hoài mềm mại ôm ấp lấy thành phố.

                                                             (vnexpress-Lam Linh)